Kent ve Tasarım

Tanım ve amaç: Günde binlerce, yılda milyonlarca insanın kullandığı bir toplu taşıma aracı; metro. Genci yaşlısı, sinirlisi neşelisi, çılgını sakini; her renkten insan ve hepsinin günde en azından birkaç dakika boyunca o pek de neşeli olmayan bir anda baktıkları simsiyah bir duvar.

Gelişmiş ülkelerin metroları ile karşılaştırıldığında oldukça genç olan Ankara metrosu Türkiye'de de ilk olma özelliğini taşıyor. Belki bu yeniliği ve toplam hat uzunluğunun kısalığı sayesinde de birçok ülkede rastlanamayacak kadar temiz bir metro Ankara metrosu. Ancak KENTA bunu asla yeterli bulmuyor. Kızılay istasyonunda çarşı bölümünden ayrılıp trene binmek için bir alt kata geçen bir yolcu son derece soğuk bir ortam ile karşılaşıyor. Zaten yer altında bulunmanın sıkıcılığı buna eklendiği zaman KENTA'ya görev düşüyor. Bu duvarlar boş kalmamalı ve tasarımın ve tasarımcının hakimiyetine girmelidir. Bu amaçla özellikle de Ankaray istasyonunun Kızılay durağındaki upuzun ve simsiyah duvar üzerine ressam, illüstratör ve heykeltraşlardan oluşan bir grup KENTA üyesi özel çalışmalar yaptılar. Bu çalışmalar sonucunda, KENTA çalışma prensiplerine göre yapılan ilk sunumlarda çok değişik tipte öneriler geldi. Gelenkesel mozaik çalışmalarından dijital projeksiyonlara kadar geniş bir yelpazadeki bu önerilerden ve sanatçıların ön çalışmalarından uygulanabilir ve kabul görebilecek nitelikte olduğu düşünülenler üzerine yoğunlaşıldı.

Proje yaklaşık maliyeti: Sanatçılar çalışmalarını karşılıksız yapacaklardır. Projelerin gerçekleşmesi için gerekli malzeme ve genel giderler için: 10.000 YTL

Proje gerçekleşme durumu: Proje belediyeye sunulmuş ve olumlu karşılanmıştır, ancak seçim dönemi ve belediyedeki çeşitli görev değişiklikleri nedeni ile proje şimdilik uygulama imkanı bulamamıştır.

Yansımalar - Müge Ünlükoç

Proje açıklama raporundan:

"Proje Aynalar, Camdan Bakarken ve Merdiven olmak üzere üç farklı grupta ele alındı.

Aynalar: Metroda, trenin gelişini beklerken, sürekli etrafımızdaki insanları seyrederiz. Belki de, seyretmesi en zevkli şeydir insan. Çünkü çeşitlidir, renklidir, esprilidir. İnsanların yüzleri, hareketleri, birbirleriyle ilişkileri, kıyafet renkleri nedense ilgimizi çeker. Bu çalışmayla; Ankaray Kızılay durağında, treni beklerken karşımızda duran o kocaman duvarda, bu şehri oluşturan o insan kalabalığına dikkat çekerek, her bekleyişte farklı bir tarafından bakılabilecek tablonun bütününü zaman içinde kavramaya çalışmayı eğlenceli bir oyun haline getirmeye çalıştım. Oyunun en eğlenceli bölümü ise, aslında herkesin bir başkasını seyrettiğini ve onun kalabalığını oluşturduğunu görmek. Herkesin, kendini bu şehrin bir parçası hissetmesi, kalabalığın içinde var olduğunu görebilmesi amacıyla, duvardaki insan resimlerinin aralarına aynalar yerleştirildi. Bu aynalar insanı olduğundan daha uzun ya da kısa, daha şişman ya da sıska gösteren şaşırtmacalı aynalar da olabilir. Bu sayede, resmi seyreden herkes, kendini ve etrafındakileri de, aynalardaki yansıma sayesinde resmin içinde görebilecek.

Camdan Bakarken: Genelde, cam kenarında durduğunuz ya da oturduğunuzda, camdaki yansımanızı seyredersiniz. Metro durduğunda, başınızı yasladığınız camda, karşınızda birdenbire tıpkı sizin gibi cama yaslanmış ve size bakan biriyle karşılaşmak eğlenceli olmaz mıydı? Bu portreler, özellikle vagonun önünde durduğu küçük duvarlara yerleştirilerek, içeridekilerin yolculuğuna renk katmayı hedeflemektedir.

Merdiven: Yürüyen merdivenden çıkarken, basamakların her ilerleyişinde farklı bir kişinin yanında olmak çok eğlenceli olabilir. Tıpkı sizin gibi merdivene binmişlerdir ama sizin gibi hareket etmediklerinden yukarı çıkana dek onları tek tek seyredebilirsiniz. "

Dijital olarak resmedilen çalışmalar, uygulamada istenilen boyutlara basılarak panolar aracılığı ile metro duvarına monte edilecektir.

[Galeri]

Simli Kent - Gün Görkem Ulutaşlı

Proje açıklama raporundan:

"Her kentlinin kafasında, farklılıklardan oluşan, şekli ve biçimi olmayan bir kent yaşattığını düşünürüm. Benim resmettiğim kentin, yaşam alanı bulabilmek için kendi olmaktan başka bir şansı yoktur ama onu insanların gözlerinin önüne serme cesaretimin ve öğreti-denge uzamında beğendirme endişemin nedeni kutsal bir takas alanı arayışımdır. Her kentin görünür olabilme olasılıklarını aramak ve bunun her kentliyi ilgilendirdiğini bildirmektir."

[Galeri]

Metronun Rüzgarı - Aykut Öz

Proje açıklama raporundan:

"Aslinda rölyef olarak çalıştığım proje metro duraklarının her iki tarafına da hitap etmesi düşüncesi ile heykele dönüştü. Ya da her iki tarafı yüksek rölyef olan bir proje denebilir buna. Anlatım olarak net bir kavrama ait olduğunu söyleyemem bu kompozisyonun, daha çok metro istasyonunda bekleyen insanların boşluğa bakmasını engelleyecek, trenin gelişi ile oluşan rüzgarın enerjisini harekete çeviren parçalara insanları biraz olsun şaşırtacak, eğlendirecek bir çalışma.

Daha önceki heykel çalışmalarımdan birçok unsur bu çalışmada mevcut. Örneğin şemsiyeli kadın figürünün adı "Bekleyen"di. Bekleyen benim için farklı anlam taşısa da kelime anlamıyla orada bekleyenlerle bir arada olması esprili olacak. Tabi uçuşan böcek figürleri, ki bunlar metronun rüzgarı ile gerçekten uçuşacak, zaman zaman bana yolculuk kavramını hatırlatıyor.

Materyal olarak metal ve polyester birarada kullanılacak."

[Galeri]

Mozaikler - Deniz Erol

Proje açıklama raporundan:

"Bu projedeki amaç, Türkiye'deki sayısız tarihi yerler ve bunları gezememiş insanlar olduğunu farz ederek insanların metroyu kullanırken hem bunlara olan göz aşinalıklarının sağlamak, duyarlılıklarını arttırmak, hem de yaşadıkları yerdeki geçmiş uygarlıklar hakkında en azından görsel birtakım fikirlere sahip olmalarına yardımcı olabilmek, bu sayede sanata, mimariye ve arkeolojiye oluşabilecek ilgiye pozitif bir katkı sağlamaktır."

Projede dijital eskizleri sunulan çalışmalar uygulamada mozaik taşları ile metro duvarına işlenecektir.

[Galeri]

METRODA SİYAH BİR DUVAR VAR!